Opinie

Waarom het mislopen van het EK voetbal niet slecht is voor onze economie maar wel onze samenleving?

By 9 juni 2016 No Comments

Komend weekend begint het EK Voetbal in Frankrijk en het Nederlandse elftal doet niet mee. Nederland loopt hierdoor geen miljard euro mis maar we verliezen wel een belangrijk collectief moment die onze samenleving juist nu goed kan gebruiken. 

Als we mee hadden gedaan aan het Europees Kampioenschap voetbal hadden we momenteel geen reclameblok kunnen kijken zonder bekende voetballers, oranje prullaria of supermarktaanbiedingen met gratis wuppies. Op de radio zouden we oranjeliedjes horen en de straten zouden langzaam oranje kleuren. We hadden gemerkt dat het EK voor de deur stond. Maar onze vaderlandse economie zal het niet snel merken.

Oranje supermarktoorlog?
Volgens het GfK marktonderzoek heeft het Wereld Kampioenschap voetbal in 2014 nog geleid tot 60 miljoen extra omzet voor de supermarkten. Voor een Europees Kampioenschap is de stelregel dat dit tot 40 miljoen extra omzet leidt. Dit jaar doen er voor het eerst 24 landen mee waardoor het toernooi net zo lang duurt als een wereldkampioenschap en er dus mogelijk net zoveel omzet te behalen valt. Missen we door de uitschakelijking van ons nationale team deze economische impuls? Dat zal wel meevallen. Deze extra bestedingen zullen ook zonder het voetbal in onze vaderlandse economie belanden. Met de uitschakeling van het Nederlandse team zullen de voetbalfans in plaats van oranje versnaperingen nu andere bestedingen doen of het geld opsparen. De oranje boodschappen maken plaats voor bioscoop- of restaurantbezoek. De nieuwe breedbeeld televisies zullen wellicht een jaar uitgesteld worden of men besluit een nieuwe fiets of grasmaaier aan te schaffen.

Supermarkten zullen niet direct rouwig zijn om het mislopen van deze omzet. Rond een EK spelen supermarkten een zware wedstrijd. Met oranje weggevertjes of scherpe aanbiedingen moeten klanten worden gelokt of voorkomen worden dat ze gaan shoppen bij de concurrent. Hierdoor komen de winstmarges onder druk te staan. De extra omzet zal daardoor niet direct leiden tot veel winst voor de supermarktsector.

Valt er te juichen in de horeca?
Veel Oranjefans kijken graag samen naar de verrichtingen van hun nationale elftal in het café. Hoe verder we komen in het toernooi, hoe voller de horecatenten en hoe groter de schermen. Het aantal kroegbezoekers neemt ongeveer met een half miljoen toe. Uit onderzoek van de ING blijkt dat er geen extra omzet wordt gerealiseerd dankzij een Europees of Wereld Kampioenschap. Alleen het Europees Kampioenschap in 2000 in eigen land heeft gezorgd voor een extra impuls voor de horecasector.

De restaurants zullen wel blij zijn met de uitschakeling. Zij hadden de afgelopen jaren tijdens het WK te maken met een forse dip in het aantal klanten. Ook de volle cafés met Oranjesupporters zullen niet meteen gaan juichen. Zij moeten op korte termijn vaak veel extra kosten maken om de Oranjefans naar hun tent te lokken en hebben te maken met vaste klanten die wegblijven vanwege de drukte en voorkeur geven aan het volgen van de wedstrijd vanuit de luie stoel. Door betere en grotere schermen in de huiskamer of op pleinen in de stad, hoeven Oranjefans niet steeds minder vaak de kroeg in te duiken om de verrichtingen gezamenlijk te beschouwen.

Het mislopen van het Europees Kampioenschap voetbal zal onze economie dus niet veel schaden. Sommige partijen zullen zelfs blij zijn dat ze een reguliere zomerseizoen kunnen draaien. De samenleving is echter wel slechter af. Juist in deze tijden hadden we wel een collectieve strijd op het speelveld kunnen gebruiken.

Pijnlijke verschillen binnen de samenleving
Nederland is een klein landje en met zeventien miljoen meningen soms letterlijk te klein. De verschillen tussen bevolkingsgroepen worden steeds groter en pijnlijker. Vooral rondom racisme, inkomen, geloof, leeftijd en seksuele geaardheid wordt het debat steeds heftiger en kwetsender gevoerd. Hoe ziet de toekomst van onze samenleving eruit als we steeds meer eilandjes aan het creëren zijn en we minder empathie hebben voor onze medeburgers?

Ons welvaart en geluk is voor een deel afhankelijk van onze omgeving. Hoe wij onze eigen situatie waarderen wordt beïnvloed door de vergelijking met die van mensen uit onze buurt of uit de sociale omgeving. Maar ook door het publieke domein waarin wij ons dagelijks bevinden. Een publiek domein waar heftige debatten worden gevoerd, waar we ons op straat onveilig voelen of waarbij we onze naaste buren niet meer begroeten heeft veel invloed op onze kwaliteit van leven. Een welvarende samenleving moeten we met elkaar realiseren.

We zijn geen patriottistisch landje. Het koningshuis laat veel mensen onberoerd en levert voor die mensen hoogstens vermaak op. We hebben weinig momenten in het jaar dat we ons verbonden voelen met de hele Nederlandse gemeenschap. Wanneer Max Verstapen of Dafne Schippers wint zijn we trots en blij maar weinig mensen hebben de wedstrijden live gevolgd, de spanning voelen opbouwen en de ontlading gedeeld met zijn of haar omgeving. Daarvoor hebben we iets groters nodig.

Het nationale elftal kan onze gemeenschap benadrukken
Het voetbalkampioenschap tussen landen is anders. Of het nu gaat om de Europese of wereldstrijd; we dossen ons op, versieren de straat en verzinnen de gekste activiteiten. Het mislopen van het EK voetbal zullen veel Nederlanders missen in de vorm van vermaak. Maar wij als samenleving gaan het vooral missen als tijdelijke collectieve verbondenheid. We zijn dan even allemaal oranje en zolang we winnen voelt het goed. We bestellen oranje tompoezen, groeten andere oranje mensen op straat en hebben het erover bij de koffie automaat. De sportieve prestaties worden besproken maar het zijn niet onze helden op het veld waarin we ons herkennen. Het zijn onze landgenoten waarmee we samen kleur bekennen.

Het Europees Kampioenschap is geen wondermiddel dat onze debatten en verschillen slecht. Het is hoogstens een tijdelijke smeerolie die onze gedachten even doet verzetten en laat zien dat we ook iets met elkaar gemeen hebben. Er zijn weinig middelen om een samenleving deze impuls te geven. Wat dat betreft verliezen we de komende maand dus wel echt iets waardevols, al zijn het deze keer geen euro’s.